Wat is Statiegeld?
Statiegeld is een klein bedrag dat je bij de aankoop van een drankverpakking extra betaalt. Dit bedrag krijg je volledig terug wanneer je de lege verpakking inlevert bij een erkend inleverpunt. Het systeem is bedoeld om ervoor te zorgen dat flessen en blikjes niet in het milieu belanden, maar worden ingezameld en gerecycled tot nieuwe producten.
In Nederland wordt het statiegeldsysteem beheerd door Verpact (voorheen Stichting Afvalfonds Verpakkingen, Nedvang, KIDV en Stichting Nederland Schoon, die per 1 maart 2024 zijn samengegaan). De uitvoering van het statiegeldsysteem valt onder Statiegeld Nederland, dat verantwoordelijk is voor de inzameling en verwerking van statiegeldverpakkingen.
Het statiegeldsysteem is uitgegroeid van een systeem voor grote plastic flessen en bierkratten tot een landelijk dekkend systeem voor plastic flesjes, grote flessen en drankblikjes, met in totaal 4,5 miljard verpakkingen per jaar.
Statiegeld Tarieven in Nederland
De minimale hoogte van het statiegeld is wettelijk vastgelegd in de Regeling beheer verpakkingen. Hieronder een overzicht van alle huidige tarieven:
| Verpakking | Statiegeld | Sinds |
|---|---|---|
| Kleine plastic flesjes (<1L) | €0,15 | 1 juli 2021 |
| Grote plastic flessen (≥1L) | €0,25 | Al langer bestaand |
| Drankblikjes (alle maten) | €0,15 | 1 april 2023 |
| Glazen bierflessen | €0,10 | Al langer bestaand |
| Glazen beugelflessen | €0,20 | Al langer bestaand |
| Bierkratten (half) | €0,75 | Al langer bestaand |
| Bierkratten (heel) | €1,50 | Al langer bestaand |
Uitzonderingen: Plastic flessen voor zuivel (melk, yoghurt) en puur sap vallen niet onder het statiegeldsysteem. Sap gemengd met water of suiker heeft wél statiegeld. Winkels kleiner dan 200 m² hoeven geen verpakkingen in te nemen, maar klanten betalen daar wel statiegeld.
Geschiedenis van Statiegeld in Nederland
1998–2011: Eerste voorstellen
Al eind jaren negentig stelden ministers voor om statiegeld op blikjes in te voeren. Minister Pronk (PvdA) en later staatssecretaris Van Geel (CDA) deden pogingen, maar het bedrijfsleven verzette zich hevig. In 2006 werd het plan ingetrokken. Als alternatief zou er strenger worden gecontroleerd op vervuilers, maar dat bleek niet effectief.
2011–2016: Het plan-Atsma
Staatssecretaris Atsma wilde het bestaande statiegeld op grote plastic flessen juist afschaffen. Hij citeerde een rapport van de Wageningen Universiteit dat het systeem "peperduur" zou zijn. Later oordeelde de Commissie Wetenschappelijke Integriteit dat dit rapport nooit gebruikt had mogen worden en in strijd was met de wetenschappelijke gedragscode. Het plan ging definitief niet door omdat de verpakkingsindustrie haar afspraken niet nakwam.
2017: De Plastic Soup Surfer
In februari 2017 bood Merijn Tinga, bekend als de 'Plastic Soup Surfer', 55.000 handtekeningen aan in de Tweede Kamer voor uitbreiding van statiegeld op kleine flesjes. Hij schreef zelf een motie die zonder stemming door het kabinet werd overgenomen — uniek in de Nederlandse parlementaire geschiedenis. De Statiegeldalliantie groeide uit tot 95% van alle gemeenten, alle provincies en alle waterschappen.
1 juli 2021: Statiegeld op kleine flesjes
Na jarenlange politieke strijd werd statiegeld van €0,15 ingevoerd op kleine plastic flesjes. Het effect was direct zichtbaar: al twee maanden na invoering werden er 37% minder flesjes gevonden tijdens World Cleanup Day. Onderzoek van zwerfafvalraper Dirk Groot ('Zwerfinator') toonde zelfs 70% minder plastic flesjes op straat.
1 april 2023: Statiegeld op blikjes
Staatssecretaris Van Veldhoven kondigde aan dat er ook statiegeld op blikjes zou komen. Na een kort uitstel (de branche wilde meer tijd) ging het systeem in op 1 april 2023 met €0,15 per blikje. De steun was overweldigend: 91% van de Nederlanders steunde het besluit. Het resultaat: 80% minder statiegeldverpakkingen in het zwerfafval.
2024–heden: Uitbreiding en optimalisatie
Het systeem is uitgegroeid tot 4,5 miljard verpakkingen per jaar. In 2023 en 2024 kwamen er 1.403 extra innamepunten bij. Er zijn nu zo'n 15 bulkmachines in Nederland — waaronder REPAYZ in Oisterwijk — met plannen voor een landelijk dekkend netwerk. De ILT heeft gesuggereerd om het statiegeld op flessen te verhogen naar €0,50.
Inzamelcijfers 2024
Onderstaande cijfers zijn gebaseerd op het rapport "Update voortgang en resultaten statiegeld in Nederland" van Statiegeld Nederland (februari 2025).
Plastic Flessen (in kg)
Drankblikjes (in kg)
Opmerking: Zuivel- en sapflessen (ca. 12% van alle plastic drankflessen) zijn uitgezonderd. Als alleen flessen in het statiegeldsysteem worden meegerekend, is het inzamelpercentage 83%.
Ongeclaimd statiegeld in 2024
Geld dat Nederlanders laten liggen
Verpakkingen per jaar in het systeem
Uitgebreid van 600 miljoen
Minder in zwerfafval
Sinds invoering statiegeld
Hoe Werkt het Statiegeldsysteem?
Het statiegeldsysteem in Nederland werkt als een gesloten kringloop. Producenten betalen een bijdrage aan het systeem. Consumenten betalen statiegeld bij aankoop en krijgen dit terug bij inlevering. Innamepunten ontvangen een vergoeding per ingenomen verpakking voor schoonmaak, personeel en energie. De ingezamelde materialen worden verwerkt tot grondstoffen voor nieuwe verpakkingen.
In 2024 bedroegen de totale inkomsten van het systeem €164 miljoen: €32 miljoen aan producentenbijdragen en €132 miljoen aan niet-ingeleverd statiegeld. De uitgaven waren €162 miljoen, verdeeld over vergoedingen aan innamepunten (€84 mln), transport en verwerking (€26 mln), afschrijving van investeringen (€34 mln) en overige kosten (€18 mln).
Na inlevering worden PET-flessen gewassen, vermalen en verwerkt tot nieuwe flessen of andere kunststofproducten. Aluminium blikjes worden gesmolten en hergebruikt — aluminium kan oneindig worden gerecycled zonder kwaliteitsverlies. Glazen flessen worden meestal direct hergebruikt. Dit is circulaire economie in de praktijk.
Waar Kun Je Statiegeld Inleveren?
Er zijn in Nederland tienduizenden plekken waar je statiegeld kunt inleveren. In 2023 en 2024 kwamen er 1.403 extra innamepunten bij, waarvan 360 buiten supermarkten. Daarnaast zijn er zo'n 20.000 plekken waar statiegeldverpakkingen gedoneerd kunnen worden aan goede doelen en sportverenigingen.
Supermarkten
Circa 4.500 locaties met statiegeldautomaten. Flesjes en blikjes stuk voor stuk invoeren. Kan tijdrovend zijn bij grote hoeveelheden.
Bulkmachines (zoals REPAYZ)
15 bulkmachines in Nederland. Grote hoeveelheden in één keer inleveren. Tot 120 items per minuut. Ideaal voor horeca, evenementen en verzamelaars.
Overige punten
Tankstations, NS-stations, evenementen (10 mobiele bulkmachines), sportverenigingen en scholen met donatiebakken.
Statiegeld Nederland heeft de ambitie om een landelijk dekkend netwerk van bulkmachines op te bouwen en zoekt de komende twee jaar naar nieuwe locaties. Daarnaast worden er 10 mobiele bulkmachines ingezet bij evenementen zoals carnaval. Door na het inleveren met de Tikkie app een QR-code te scannen, komt het statiegeld direct op je bankrekening.
Bulkmachines: De Toekomst van Statiegeld Inleveren
Voor supermarkten en klanten kan het lastig zijn als grote hoeveelheden verpakkingen tegelijk worden ingeleverd. Dit leidt tot lange wachttijden bij de automaat. Bulkmachines bieden de oplossing: speciaal ontworpen voor het snel verwerken van grote aantallen flessen en blikjes.
REPAYZ in Oisterwijk is een van de 15 bulkmachines in Nederland. Onze Envipco Quantum verwerkt tot 120 items per minuut — vier keer sneller dan een gewone supermarktautomaat. Met gratis parkeren, geen wachtrij en directe uitbetaling via Tikkie is het de snelste manier om statiegeld in te leveren.
De eerste ervaringen met bulkmachines zijn positief. Ze vormen een waardevolle aanvulling op het netwerk van innamepunten en maken het mogelijk om volle tassen statiegeldverpakkingen in één keer in te leveren. Bij REPAYZ kun je ook kiezen om je statiegeld te doneren aan een goed doel.
Doneerbeugels en Sociale Inzameling
Naast het reguliere inleversysteem is er een groeiende cultuur van sociale inzameling. Veel mensen verzamelen statiegeldverpakkingen als bijverdienste. Om dit gemakkelijker en hygiënischer te maken, worden er doneerbeugels om afvalbakken geplaatst. Mensen die hun statiegeld niet de moeite van het inleveren waard vinden, kunnen hun lege verpakkingen daar achterlaten voor verzamelaars.
Bij REPAYZ geloven we in recyclen met impact. Daarom kun je je statiegeld doneren aan Sociaal Huis Oisterwijk, dat kwetsbare mensen in de regio ondersteunt. Zo wordt elke fles en elk blikje een bijdrage aan een betere samenleving. Lees meer over doneren bij REPAYZ.
